publicaties

RECENT

Radio Amsterdamfm - 6 november 2018 - Paperback - 14.00-15.00 u. Gesprek over Nobelprijzen, Peace Poet, Gerard Reve met Leo Willemse, Boekhandel Scheltema Amsterdam.
Amsterdamfm paperbackradio

NIEUWSBRIEF - NOVEMBER 2018

Politicus zonder Partij

Het Europees Parlement biedt gastvrijheid aan een Week over Mensenrechten van 19 tot 23 november om de herdenking te vieren van 70 jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

En - met een ezelsbruggetje - eind november houdt de stichting Menno ter Braak in de Universiteitsbibliotheek Leiden de jaarlijkse bijeenkomst, waarbij boeken uit Ter Braaks’ bibliotheek in de UB in lezingen aan de orde komen. Dat heeft mijn bijzondere interesse. Mijn doctoraalscriptie uit 1984 aan UL was immers getiteld: Menno ter Braak, een existentialist? Geïnspireerd na wetenschappelijke bestudering van zijn toonaangevende essays „Politicus zonder Partij‟, ‘Van oude en nieuwe Christenen‟ en ‘Een nieuwe elite ‘ publiceerde ik over Ter Braak en zijn bibliotheek, zijn boeken en zijn ideeën in NRC en De Groene Amsterdammer.

1992 'Libertinage. Ha, alweer een discussie over de rol van de intellectueel!'In: De Groene Amsterdammer Jrg. 116, nr. 47, p. 23-24, 1992

1999 'Intellectueel moet zich verre houden van politiek' In: NRC Handelsblad, 13 januari 1999

2006 De queeste van Menno ter Braak.Een scherf van het volmaakte. ' In: Nieuw Letterkundig Magazijn Jrg. 24, nr. 1 , augustus 2006, p. 1-7

In debat als advocaat van de duivel?

Begin volgend jaar ga ik in debat voor de Haagse Kunstkring met een studiegenote uit Leiden die enige tijd na haar afstuderen geinteresseerd raakte in het werk van de familie Mann. Zij publiceert binnenkort weer een boek over Thomas Mann, een Duitse Nobelprijswinnaar Literatuur. Mann zag aanvankelijk geen rol voor een schrijver in het politieke debat. Margreet den Buurman vroeg mij als publicist over het intellectuele gedachtengoed van Menno ter Braak bij haar boekpresentatie als advocaat van de duivel de positie van de wel politiek geëngageerde broer Heinrich Mann in het debat in te nemen.

Dat kan ik niet, zei ik haar, daarvoor ken ik het werk van Heinrich Mann niet voldoende. Wel deel ik nu en later bij het tweegesprek voor het publiek van de Haagse Kunstkring mijn eigen opvattingen over intellectuelen en haar publieke rol- zoals die zich in de loop van de jaren ontwikkelden.

Als een politica zonder partij stelde ik me in 1992 in mijn artikel in De Groene Amsterdammer „Ha, alweer een discussie over de rol van de intellectueel‟ nog ironisch aan de zijlijn van het politieke debat op. Later, in 1999, kopte mijn NRC column „Intellectueel moet zich verre houden van politiek‟. Met enige bewondering maar ook met scepsis en afstand eindigde ik deze column vanuit de fauteuil van Menno ter Braak met een citaat van Erasmus „Maar een wijf dat wijs wil zijn, is dobbel sot‟.

Het intellectuele engagement van de schrijver

Want een politicus is immers een doener, een problem solver. Daarmee is Haagse besluitvorming gebaat. „Show, don‟t tell’ en nog een citaat “For evil to flourish, it only requires good men to do nothing (Simon Wiesenthal). Er is moed nodig voor een bekwaam politiek beleid. Een intellectueel nuanceert van haver tot gort. Aardig voor een indringend wetenschappelijke besluitvorming tot diep in de nacht, maar wel onpraktisch in de dagelijkse praktijk van faillissementen van ziekenhuizen en het verdedigen van landsgrenzen en een kinderpardon.

Holland Debate in de Tweede Kamer

Mijn stelling „Intellectueel moet zich verre houden van politiek‟ werd geselecteerd voor een debatwedstrijd tussen Holland Debate en leden van de Tweede Kamer in 2000 en diende als brandstof voor nieuwe Tweedekamerleden op het Binnenhof in Den Haag. Ik zat alert op de 1e rij van de zaal en wachtte de debatten als leverancier van brandstof geïnteresseerd en gespannen af. Wie zou winnen? Maar ook: Aan het eind was mijn prikkelende stelling tot mijn verwondering niet aan bod gekomen. Op dus naar de jury en de organisatie. Waarom niet? Wat speelde er? Op de valreep was mijn stelling bij de voorbesprekingen die middag, toen ik als invité al in de trein zat, wegens een definitiekwestie gesneuveld. De in de wandelgangen gangbare definitie van ‘ Intellectueel’ stuitte namelijk volgens de jury op meerduidigheid, wat ten koste zou gaan mijn stelling in het debat.

Uit de Wikipedia had de jury echter meteen een sluitende definitie van een intellectueel kunnen halen, waaruit tevens blijkt dat die altijd een publieke rol heeft. Lees maar, er staat wat er staat:

Intellectueel (persoon) Een intellectueel is een persoon met een grote algemene ontwikkeling, een goed ontwikkeld oordeelsvermogen, die betrokken is bij het wetenschappelijk, maatschappelijk en cultureel debat. Intellectuelen worden vaak beschouwd als de hoeders en voortbrengers van de cultuur. De verzameling van intellectuelen in een maatschappij wordt soms aangeduid met het begrip intelligentsia.
Het begrip intellectueel is in gebruik sinds de Dreyfusaffaire, toen een aantal mensen zich bekommerden om de onterechte veroordeling van kapitein Dreyfus. Deze mensen werden vervolgens intellectuelen genoemd.
Kenmerken
 Onafhankelijkheid. Het standpunt van de intellectueel is niet gebonden aan specifieke belangen, waardoor hij vrij is om aan elke belanghebbende partij in een kwestie kritische vragen te stellen. De intellectueel verdedigt soms het standpunt van de universaliteit. Een waarde die door intellectuelen regelmatig wordt toegejuicht, is het vermogen een onafhankelijk en autonoom leven te leiden.  Kritisch denken. Een intellectueel vraagt graag aandacht voor wat anderen het liefst vergeten. Hij neemt vaak het voortouw in een aanval op de gevestigde orde en op gangbare opvattingen en conventies.  Betrokkenheid. De intellectueel is veelal betrokken bij de toestand in de wereld met betrekking tot waarheid, gerechtigheid, meningsvorming en smaak. Hij gaat er meestal van uit dat hij maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft en politiek stelling moeten nemen. Intellectuelen worden daarom soms het geweten van de natie of de wereld genoemd.
Invloed Hoewel verschillende intellectuelen verschillende ideeën hebben, hebben zij het verlangen invloed uit te oefenen op de wereld gemeen. Aan intellectuelen is in het verleden vaak een grote invloed toegedicht. Het gezag van de intellectueel berust op de aanspraak dat hij namens de gehele samenleving optreedt en spreekt.

Ha, alweer een discussie over de rol van de publieke intellectueel!

Wetenschappelijke topics zijn actuele lezingen, artikelen en debatten over de publieke intellectueel. Je komt deze publieke intellectueel als staande uitdrukking bij nogal wat trendgevoelige wetenschappers tegen. Een publieke intellectueel is echter een pleonasme – een stijlfiguur waarin je hetzelfde zegt in verschillende woordsoorten, zoals bijvoorbeeld ‘witte sneeuw’. Als dichter/neerlandica poog ik zo veel mogelijk te zeggen in zo min mogelijk woorden en reageer with tongue in cheek bij een publieke intellectueel tijdens de rondvraag van haar wetenschappelijk referaat aan de universiteit of in een ingezonden brief. Maar er is geen kruid tegen gewassen. In het begrip intellectueel zit haar publieke rol in het debat over maatschappelijke topics besloten. Volgens Wikipedia! (Zie boven de link naar de tekst ‘Intellectueel moet zich verre houden van politiek‟)

Zelf blijk ik als dichter sinds dat Kamerdebat over de rol van de intellectuelen in het publieke domein een ontwikkeling te hebben gemaakt. Daarbij bevind ik me in gezelschap van Thomas Mann! Met 1 groot verschil: Thomas Mann en zijn Nederlandse vriend Menno ter Braak waren schrijvers en essayisten, Als schrijvers waren zij intellectuelen die zich mondeling en schriftelijk op het hoogste niveau konden uitdrukken.

Zij beheersten - net als neerlandici trouwens - vijf vormen van vakkundigheid, die met bijvoeglijk naamwoorden aangeduid worden: exact, taalvaardig, erudiet en smaakvol, multimediaal en cultuurhistorisch bewust. Maar het waren geen dichters….

The Power of Poetry In het interview met mij getiteld ‘The Power of Poetry‟ schreef Ingrid Kost, conservator van het Vredespaleis: “Ever since graduating from Leiden University in Neerlandistiek (Dutch Studies), Eggels used poetry as a means to express her emotions. The sight of the famous cellist Mstislav Rostropovich playing during the fall of the Berlin Wall in 1989, inspired her to write MIR (peace). This was followed by a personal invitation of him to publish in her bilingual (Dutch-Russian) volume of poetry 'MIR' ( The Wall), dedicated to maestro Rostropovitsj (with his permission). (gepubliceerd in: „Nice‟2017) In een brief van mijn Russische vertaalster Irina Nazarova aan Maestro Slava Rostropovitsj die zij de Russische dirigent en mensenrechtenambassadeur overhandigde in het Concertgebouw in 2002 stond over mijn gedicht „De Muur‟ dat zij in het Russisch vertaalde:

„De muzen zwijgen niet als de kanonnen spreken. Clio en Euterpe gaan hand in hand.‟

Later werd ik door het Vredespaleis tot ‘Peace Poet’ benoemd.

“She recognizes the strong link between poetry and politics, since many peace activists have used poetry as an effective means to communicate their ideas to a worldwide audience. Many poets have found their inspiration in times of war and conflict, exposing injustices and crimes and putting their own lives at risk. The Nobel Prize for Literature has been awarded to numerous poets whose work stems from their engagement and involvement with human rights, political prisoners and authoritarian regimes. Despite their hard life, imprisonment and sometimes exile, their voices reach many hearts and attract a worldwide attention. The project “Nobel Prize Winners for Literature”, was initiated by her in 1996. With a group of students she analyzes the works of Pablo Neruda, C. Milosz, M. Vargas Llosa, W. Szymborska, H. Müller and others. Her membership of P.E.N. and her participation in World Wide Reading, brought her into contact with other international authors.” Aldus het Vredespaleis in 2012

Voor het hele interview

the power of poetry

Daarover en over mijn Betoog van de Week (Taalstaat) het NRC artikel over Nobelprijswinnaars Literatuur voerde presentator Leo Willemse van Radio Amsterdamfm onlangs met mij een gesprek: Hierbij de link.


Amsterdamfm paperbackradio







HISTORISCH OVERZICHT NIEUWSBRIEVEN
september2018



NIEUWE PUBLICATIES

Bulletin 'Adel in Nederland': 'De sluier van Marie Boddaert', Jrg. 2, nr. 3, september 2018.

Amsterdamfm Radio - Paperback - over mijn auteurschap, mijnpoezie, culturele onderneming Cour de Culture en Nobelprijzen literatuur. Amsterdamfm Radio Paperback

NIEUWS & Co NPO1 Radio. Interview met Lara Rense in de rubriek 'Jong en ambitieus' (ben wel jong maar niet ambitieus!) over mijn auteursuitgeverij Cour de Culture en voordracht van titelgedicht 'Nice' uit gelijknamige bundel. Nieuws&Co18september2017

Drie columns op de website van Internationale Vereniging voor Neerlandistiek


MIR
Nice
Een vrije huid

Herpublicatie interview met Johan Polak t.g.v. verschijnen van zijn biografie

NPO1 Radio De Taalstaat mijn NRC artikel over de Nobelprijs voor de Literatuur als Betoog van de week.







'BERTHA's bell in GMT'. Gedicht op www.peacepalacelibrary.nl bij de verjaardag van de eerste vrouwelijke Nobelprijswinnaar voor de Vrede (1905) Bertha von Suttner. Het Vredespaleis, Den Haag 2016.

'KRIMp'. Gedicht ter gelegenheid van Manifestatie en expositie Mensenrechtenpoezie 'Charta' voorgedragen op 9 en 16 maart 2014 in Museum van Bommel van Dam, Venlo.

DVD 'Muze van Cuypers'. Filmopname Cuypersmuseum van mijn cyclus gedichten over Pierre Cuypers 2013 Muze van Cuypers

'Masseurs of peace'. Gedicht op www.peacepalacelibrary.nl t.g.v. Centenary 2013 Vredespaleis Den Haag.

'Fan of freedom'. Paasgedicht (2013) op www.peacepalacelibrary.nl t.g.v. Centenary 2013 Vredespaleis Den Haag.

'Curiosity'. Kerstgedicht (2012) op www.peacepalacelibrary.nl Vredespaleis Den Haag


PUBLICATIES 2012 en eerder


'Charta'. Tweetalige (Ned.-Du.) gedichten over mensenrechten. Vert. Janet Blanken. Ill. Cordelia Merkl. Cour de Culture 2013.

'Libertinage'. Internationale liefdesgedichten in negen talen. Cour de Culture 2012.


2011


Dichtersprofiel NRC Handelsblad, 5 november 2011


Boekbespreking in: Het Balkon van Limburg L1 Radio, 7 september 2011

Radio interview in: Het Balkon van Limburg L1 Radio, 5 mei 2011

CKCU Radio 'Literatures in Europe Today' Carleton University Ottawa Canada zond haar gedicht 'At the making of a child' uit in een programma over Nobelprijswinnaars, het is hier te beluisteren via podcast
8 maart 2011.


2010


'Heksenhamer' In: Dr. Petty Bange: Heksen. Sprookjes en werkelijkheid. Bekking & Blitz, Amersfoort 2010, 144 p.


2009


'At the making of a child' op Digidicht.nl samen met vormgever Meike de Jong

'At the making of a child' op Digidicht.nl samen met Lesley Klaassen

'Slimmerds. Creativiteit en innovatie in actie'. Augustus 2009.

'Een brief aan de prins' In: Nationaal Archief Magazine, 2009, nr. 1, p. 18-19.


2008


'Het oppoetsen van oude schoenen'. In: Filter, vakblad voor vertalen, 2008, jrg.15, nr. 2, p.-67-68

'Korsou' In: PEN INTERNATIONAL Volume 58, No 2,Autumn/Winter 2008, p. 73. Context Latin America and the Caribbean.

'Lied van de Hofvijver' In: Neerlandia, Nederlands-Vlaams tijdschrift voor taal, cultuur en maatschappij. Jrg. 112, nr. 4, 2008


2007

Gedicht Lof der Zotheid


'Van dichten comt u cleine bate?' Lezing bij het lustrumcongres over de toekomst van de neerlandistiek. In: VakTaal, tijdschrift van de landelijke vereniging van neerlandici. Jrg. 20, nr. 3/4 p.8-10

'De vrouw van Erasmus. Een wijf dat wijs wil zijn is dobbel zot'. Over Lof der Zotheid. Limburgs Museum, 30 september 2007

' MIR, een poëtische partituur' De muziekschuur, 's Gravenvoeren, België, 1 juli 2007

'De filosofische relevantie van Hölderlin. In: Thauma. Faculteit der Wijsbegeerte nr. 1, 2006/2007, p. 19


2006


De queeste van Menno ter Braak.Een scherf van het volmaakte. ' In: Nieuw Letterkundig Magazijn Jrg. 24, nr. 1 , augustus 2006, p. 1-7

'Mondiale literaire canon voor googelende pubers' In: NRC Handelsblad, 16 oktober 2006

'Leidse zomer' In: Thauma. Faculteit der Wijsbegeerte 2, 2005/2006

'Bon Bini' In: 'Nuestra Voz' Anthology International PEN women writers, Argentina 2006

7 gedichten vertaald in het Perzisch op www.ketabeshear.com (Book of Poetry)

'Heinrich Heine in de buitenlucht'. Studie, Venlo 2006


VROEGER - CAPITA SELECTA


2005


'Nobelprijs of Inktbrij?' In: Taalschrift.org, 20 december 2005.


2002


'Een literair onbehagen. De muze weigert model te staan' In: Hollands Maandblad 2002-2


2000

Eindrijm leest als een kasteelroman' In: Passionate 2000


1999


'Intellectueel moet zich verre houden van politiek' In: NRC Handelsblad, 13 januari 1999


1998


'Nobelprijswinnaars in Beesel' In: De Limburger 1998.


1993


'Libertinage. Ha, alweer een discussie over de rol van de intellectueel!' In: De Groene Amsterdammer Jrg. 116, nr. 47, p. 23-24, 1992

1989

Radio Boeken VPRO

In gesprek met Josine Meyer over haar vriendschap met Gerard Reve

http://weblogs.vpro.nl/radioarchief/2012/03/13/de-vriendschap-tussen-josine-meijer-en-gerard-reve/
1987

"Taal is mijn medium". Hanneke Eggels in gesprek met Astrid Roemer. In: Bzzlletin 143, februari 1987, p. 44-46. Themanummer: De Caraibische verbeelding aan de macht.


1986

"Wetenschap is gebaseerd op wantrouwen, net als de democratie". Hanneke Eggels in gesprek met Dick Hillenius, gastschrijver in Groningen. In: Over OKW. Bulletin van de Vereniging voor Onderwijs, Kunst en Wetenschap. Nr. 6, juni 1986.


'Sluier van Marie Boddaert' In: Bzzlletin 1986