Hanneke Eggels - de dichter

Cour de Culture publiceert mijn po�zie in diverse talen
Voor bestellen klik op het logo van de auteursuitgeverij COUR DE CULTURE op de volgende pagina.


Nieuwsbrief Hanneke Eggels – zomer 2018

Vertalen in woord en beeld

Mijn reactie op de recente publicatie van de langverwachte internationaliseringsbrief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Ingrid van Engelshoven stond een jaar geleden in

mijn blog https://www.ivn.nu/nieuws/nice-1399 van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek .

13 juni 2017 - COLUMN

Vormt het Engels een bedreiging voor het Nederlands? Gek, maar dat vroeg ik mij helemaal niet af toen ik besloot in het Engels en het Nederlands te dichten. Beschouwen we taal als middel tot communicatie, als instrument van wat je wilt meedelen aan je toehoorder, lezer, kijker en niet zozeer als instrument om je van juist van hem/haar te onderscheiden, als segregatie , dan wil je graag in dialoog met je lezer dat je gedichten zelfs In alle talen vertaald worden.

20e colloquium Nederlands in beweging van Internationale vereniging voor Neerlandistiek in Leuven

Ik breng als lid en als auteursuitgeverij Cour de Culture mijn vertaalde werk onder de aandacht in het programmaboek en de informatiemarkt van het driejaarlijkse (20e) colloquium van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek aan de universiteit van Leuven.

“Want je ben een dichter die internationaal resoneert en jij of je uitgever worden doorgeinteresseerde vertalers spontaan benaderd: ‘Mag ik je gedichten vertalen, je hebt een
Russische ziel...’, ‘Your poetry reminded me the fresh air and the magic of the islands, that
delightful combination of Dutch and Caribean roots’ , ‘In jouw poezie tref ik de problematiek
van de Iranese vluchteling’. Maar je spreekt geen russisch, spaans noch perzisch. Een vertaler
vertrouwen op zijn goede bedoelingen is naïef, dus moet er geselecteerd. Wie doet dat voor
je? Vertalersprijzen scheiden enigszins het kaf van het koren, internationale literaire uitgevers van bestsellende romanciers laten de contacten met buitenlandse vertalers over aan de
redacteur, maar een dichter, meestal bij een uitgever met een klein budget, doet dat meestal
zelf.

Zo voer je werkbesprekingen waaruit ook blijkt of de vertaler in spé allereerst een
zekere gevoel voor je poëzie heeft. ‘Een zekere gevoeligheid’ is een moeilijk meetbaar
criterium. Het is een mengeling van enerzijds het inzicht in de ambiguïteit van taal en het
besef dat de waarde van een gedicht juist daarin gelegen is (inhoud) en anderzijds de
bereidheid om nauwkeurig te lezen wat er staat. Ook heb je het geduld nodig om op een
komma te staren, omdat je het gedicht beter begrijpt (vorm). Een eind kom je ook met de
zekerheid dat je als vertaler een poging kunt wagen tot een veelomvattende interpretatie in de
vreemde taal als de metaforen in de oorspronkelijke taal daarom vragen, gecombineerd met
een gezond wantrouwen tegen de ‘sluitende interpretatie’.

Bovendien moet de goede poëzievertaler bereid zijn om naar zijn auteur te ‘luisteren’ en niet
haar gedichten gaan ‘verbeteren’. Poëzie wordt ontcijferd uit de moedertaal en in een nieuwe
taal tot totaalsom berekend. Een goede vertaling is als een doorlopende weerlegging van het
kleinzielige gevit waarmee de lezer, dat verscheurende dier, zijn lectuur begint. Poëzie heeft
immers niet een min of meer duidelijke inhoud, maar is een gewichtloze constructie van
letter, klank, aroma, smaak, muziek, cultuur, lucht, licht, pijn. De vanzelfsprekendheid van het nieuwe product is paradoxalerwijze na de sisyphusarbeid van het vertalen liefde op het eerste gezicht. “

Dit is een beknopte weergave van mijn column in: Filter, Tijdschrift voor vertalen. Jrg. 15, nr. 2, 2008, p. 67

Mijn gedichten zijn zo in negen talen vertaald en uit elke taal is een gedicht opgenomen in de internationale gedichtenbundel Libertinage, Cour de Culture 2011

Vreemde talen

Hier zeg ik wat over de vertalingen in het Russisch en Perzisch, Servisch en Spaans, vreemde talen die ik niet beheers.
• Russisch - MIR (vrede, wereld, gemeenschap) – ofwel toen Rusland en Nederland nog vriendjes waren in 2003.
Over mijn poezie in het Rusland van vijftien jaar geleden zie het filmpje met de officiële toespraak van de minister van OCW http://www.eggels.com/media/mir-vdhoeven.wmv

MIR is tijdens Days of Dutch Culture in 2003 als relatiegeschenk meegenomen voor haar collega’s in Rusland De bundel is opgedragen aan maestro Mistislav Rostropovitsj die ik persoonlijk goed kende Mijn Russische vertaalster Irina Nazarova schreef toen in haar voorwoord ' De wereld van Hanneke Eggels':

"...De gedichten van Hanneke Eggels vallen op tegen de achtergrond van de moderne Nederlandse poezie die in het algemeen geen aanspraak maakt op de erepalm wat betreft de maatstaf van wederzijds begrip voor de moderne realiteit en ook wat betreft de actualiteit van de thematische prioriteiten"

Zij was echt geen Russische trol of troel!

* Een vrije huid, gedichten over mensenrechten werd door studenten Neerlandistiek aan de universiteit van Cordoba, Argentinia in het Spaans vertaald o.l.v Nicolas Cortegoso Visio (2e re.) en in het Servisch aan universiteit van Belgrado o.l.v. Bojana Budimir.
Zie ook de website van Dutch Culture: https://dutchculture.nl/nl/location/hanneke-eggels

• Charta Expositie gedichten over mensenrechten in het Euregio huis Mőnchengladbach, Rathaus Brüggen (Duitsland) en Museum Van Bommel van Dam, Venlo expositie in het Nederlands en Duits. Vertaald door Janet Blanken.

• Sluier van Europa in het Perzisch
Zeven gedichten staan op www.ketabeshear.com – Book of Poetry, de Amerikaanse site van gevluchte Perzen na de val van de Sjah. Koushyar Parsi vertaalde ze.
• De toenmalige burgemeester Gerd Leers ontving in 2004 de Perzische vertaling van het gedicht ‘Sluier van Europa’.

Perzische vertaling van mijn titelgedicht ‘Sluier van Europa’ (Sluier van Europa, Cour de Culture 2002).



چهره پوش ِ اروپا

به احتضار
در بی شمار جزیره های ِ
حقانیت،

تو کرت نشدی
بهشت ِ دروغین ِ
هرکسی برای خود!
اکنون لاشه ی – هزارتکه ی اروپا-
افتاده است
به تماشا.

آه زئوس، بیندیش
به آغوش ِ گشاده ی
تمدن-
در زنی که
ورزایی
باردارش کرد.

چهره پوشش اش،
کودک اش را به من وابِنِه.


برگردان: کوشیار پارسی



Zelf vertaler worden

Ik heb ook wel vertaald. Recent nog mijn gedichten voor het Vredespaleis in het Engels. Allereerst een proeve tijdens mijn doctoraal Renaissance van bekwaamheid in een oude tekst. In nieuw Nederlands. Wat de vertaling van oude Nederlandse teksten betreft : Dat is een aloude, leuke doch heikele kwestie

Professor Marita Mathijsen hield onlangs een pleidooi om oudere teksten in hedendaags Nederlands te vertalen.. Daarom uit mijn literair archief mijn hertaling naar hedendaags Nederlands van de oude Nederlandse vertaling van Lof der Zotheid door Erasmus - vijfendertig jaar geleden alweer.

De vrouw van Erasmus

Vertaling en annotatie fragment uit: Erasmus ’Lof der Zotheid’
doctoraalscriptie bijvak Renaissance Universiteit Leiden 1983

Dat Costelijck ende costelijck Boecxken,
Moriae Encomion: Dat is, een Lof der Sotheyt,
Van Erasmo Roterodamo Speelwijs beschreven: tot het verstant seer nuttelick, ende te lesen lieffelijck. Gedruct tot Embden by Willem Geillyaert. Anno M.D.LX.

Fragment over de vrouw

28. verso

Maer dewijle den manne als die tot
regeren gheboren is, meer van der on-
ce des vernufts moeste ghegeven worden

Der Sotheyt

28. recta

den, so heeft de natuere om hem oock na
haer vermoghen te hulpe te comen, my
hierin, ghelijck in alle andere dinghen,
raet ghevraecht; ende ick hebbe terstont
sulcken raet gegeven, als my betaemde,
te weten, dat sy hem soude een wijf toe-
voegen (te weten, een dier dat wel dwaes
is, ende ongeschict, maer is ooc lachelick
ende lieflick) het welcke met ghewoonlic-
ke bywooninge soude met hare sotheyt
de droefheyt des manlicken verstants
versaucen ende versoeten.

Mijn vertaling:

Maar omdat de man die geboren is
om leiding te geven, meer dan een onsje
verstand geschonken moest worden,
heeft de natuur - om hem ook naar vermogen
behulpzaam te kunnen zijn - mij in dezen,
zoals in alle andere zaken
om raad gevraagd en ik heb onmiddellijk
een passend advies gegeven
namelijk om hem een vrouw toe te voegen
(te weten, een dier dat wel dwaas is en
losbandig, maar ook om komisch
en beminnelijk), die zoals het hoort met
hem zou samenwonen en met haar zotheid
de somberheid van het mannelijk verstand
van een sausje zou voorzien en verzachten.

Annotatie van het fragment over de vrouw

r.1 dewijle (St. 47) omdat
r.2 regeren (MNW) leiden (WNT) in moreel en geestelijk opzicht leiden; ook opvoeden.
Once (WNT) van fr. Once. Een twaalfde gedeelte van het vroeger gebruikelijke medicinale pond.
r. 3 vernuft (St. 234) verstand
r. 7 terstont (MNHB 603) onmiddellijk
r. 9/10 toevoegen (MNHB 612) toevoegen bij; aanpassen
r. 11 ongeschict (WNT) ongeordend, ongeredderd; van personen slordig, ‘ongehavend’, ongeregeld in het redelijke; ongebonden, onkuisch.Lachelick (WNT) 1) bespottelijk, belachelijk 2) spottend, ongewoon 3) lachwekkend.(MNW) lachelick is hier opgenomen onder lemma lachen en betekent dan zoiets als al lachend (en riant, par risée)
r. 12 ghewoonlicke (WNT) 1) overeenkomende met gewoonte of gebruik;
2) overeekomende met de vastgestelde orde 3) alledaagsch, zó als pleegt voor te komen.
Bywooninge (MNW) 1) het verblijf houden bij iemand, of ook wel op een bepaalde plaats 2) het wonen bij iemand, te zijner huize of in zijne onmiddellijke nabijheid 3) Het samenwonen van man en vrouw in een huwelijken staat.

NICE - grensoverschrijdend en verbindend

Hanneke Eggels laat opnieuw zien - nu in haar negende bundel het tweetalige 'Nice'- hoe po�zie een wereldwijde taal biedt om grote en kleine thema�s aan de kaak te stellen. Hanneke Eggels is een Nederlandse dichter wier werk zich sterk focust op sociale thema�s gerelateerd aan politiek, mensenrechten en vrede. Ze benadrukt daarmee de altijd belangrijke rol van po�zie in de politiek � net als vredesactivisten en bijvoorbeeld ook zanger/tekstschrijver Bob Dylan, Nobelprijslaureaat voor Literatuur in 2016, die de kracht van po�tische taal inzetten als een effectief wapen om hun idee�n van vrijheid aan een wereldpubliek over te brengen.

In 'Nice' staan zeven gedichten van Hanneke Eggels die Het Vredespaleis Den Haag publiceerde samen met het artikel 'The power of poetry', een gesprek over po�zie en politiek.

�Knap om een politieke actualiteit in een poetisch beeld te vatten.� Professor Abram de Swaan over de poetica van Hanneke Eggels.


bij de foto rechts in de hall van het Vredespaleis naast de eerste vrouw als Nobelprijswinnaar voor de Vrede Bertha von Suttners borstbeeld op 17 juni 2016.

Nieuwsbrief van juni van Peace Palace Library

Vijf dichtbundels Hanneke Eggels zijn opgenomen in prestigieuze Peace Palace Library
Het Vredespaleis heeft een vermaarde bibliotheek die wereldwijd bekend staat om haar vooraanstaande collectie op het gebied van internationaal recht en vrede. Men besteedde daar uitgebreid aandacht aan mijn werk met een interview en de publicatie van zeven van mijn gedichten op haar website en een filmopname van mijn gedicht 'Charta'. De Bibliotheek van het Vredespaleis heeft een apart trefwoord voor po�zie, waar in totaal 57 boeken en artikelen onder vallen, vari�rend van de gedichten van Hugo Grotius (Hugo de Groot) tot het werk van de Radovan Karadzic.

en nu ook werk van mij.

essay over Nobelprijzen Literatuur - Nederlandse literatuur is veel te braaf

tekst

over de auteur

Hanneke Eggels (*Amsterdam, 1946) kreeg haar opleiding aan het Alberdingk Thijm College in Hilversum en de Universiteit van Leiden. Zij volgde als Post-Master de cursus Creatief Schrijven Zelf schrijver worden door Gerard Reve aan de Universiteit Leiden. Zij was docent / gecommitteerde aan het 1e Vrijzinnig Christelijk Lyceum in Den Haag en stampte cursussen Moderne Nederlandse Letterkunde en Nobelprijswinnaars voor Literatuur in openbare bibliotheken uit de grond, ook als docente. Zij heeft een naam opgebouwd als essayist in opinietijdschriften en de landelijke krant NRC Handelsblad. Studenten neerlandistiek vertaalden haar bundel 'Een vrije huid' over mensenrechten in een internationale experimentele online po�zieworkshop aan de universiteiten van Cordoba (Argentini�) en Belgrado (Servi�).

Hanneke Eggels heeft twee zonen en vijf kleinkinderen.


internationale orientatie




Argentinie, Universiteit van Cordoba - online literair vertaalteam o.l.v. docent Nicolas Cordoso Vissio (2e van rechts) heeft in het studiejaar 2015-2016 mijn de gedichtenbundel 'Een vrije huid' over mensenrechten in het Spaans vertaald. Ook de afdeling Neerlandistiek aan de universiteit van Belgrado publiceerde in het Servische literaire tijdschrift 'Paukenslag' enkele gedichten uit 'Een vrije huid' in het Servisch. Lees hierover een verslag in mijn blog op de site van de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek


worldwidereading freedom for Liu Xiaobo in Nederland

ik was door het Vredespaleis uitgeroepen tot Peace Poet en organiseerde worldwidereading in 2011, 2012 en 2014 in Nederland. Dan droeg ik in Museum van Bommel van Dam in Venlo teksten en gedichten voor van de Chinese dissident en Nobelprijswinnaar voor de Vrede Liu Xiaobo, samen met mijn gedichten over mensenrechten uit de bundels 'Een vrije huid' en 'Charta' die in het museum in het Duits waren geexposeerd. Als PEN-lid draag ik humanistische ide�en uit en ben politiek ge�ngageerd als een politica zonder partij.


internationaal, prikkelend, innovatief, geleerd

'Mir'- de Russische vertaling van mijn gedichten - werd als ministerieel relatiegeschenk in Moskou en Sint Petersburg tijdens de Days of Dutch Culture in 2003 lovend ontvangen, als zijnde van een eerste levende Nederlandse dichter van wie een bundel in het Russisch werd gepubliceerd. MIR is opgedragen aan maestro Mstislav Rostropovitsj die ik persoonlijk heb gekend.

de Cura�aosche gedichtencyclus 'Bon Bini wordt in de ABC-landen gunstig ontvangen. In 'International PEN magazine' - Context Latin America and the Caraibean' - Vol. 58, nr. 2 (Autumn/Winter 2008) staat een van mijn gedichten - 'Korsou' - in het Spaans.
www.diegopuls.com.ar)

in Canada zond Radio CKCU van de Carleton University 'Literatures in Europe Today' (Episode 10) mijn gedicht 'On the making of a child' uit in een programma met verder twee gedichten van Nobelprijswinnaars C. Milosz en Derek Wallcot, hier te beluisteren als podcast.

in Duitsland exposeerde het Euregiohuis Rijn-Maas-Noord onder het thema Mensenrechten mijn vertaalde gedichten in Moenchengladbach (D) tijdens een cultureel-educatieve tentoonstelling in samenwerking met VWO-scholieren uit Moenchengladbach. Daarvan is een tweetalige bundel verschenen onder de titel 'Charta'. (www.euregio-rmn.eu)